Ymddygiad, Rheolau a Chanllawiau

Mae rheolau a gweithdrefnau'r Senedd wedi'u nodi yn y Rheolau Sefydlog, yn unol â Deddf Llywodraeth Cymru (2006), a fe'u gorfodir gan y Llywydd, sef yr awdurdod uchaf yn y Senedd.

Mae dau gorff annibynnol allanol hefyd yn rhan o lunio canllawiau a rheolau ymddygiad y Senedd.

Mae rôl Comisiynydd Safonau yn cynnwys cynghori'r Senedd ar y Cod Ymddygiad Aelodau o'r Senedd a'r canllawiau cysylltedig, ac ymchwilio i gwynion yn erbyn Aelodau o’r Senedd.

Y Bwrdd Taliadau sy'n gyfrifol am bennu tâl, lwfansau ac adnoddau Aelodau.

Rheolau Sefydlog

Caiff gweithdrefnau'r Senedd eu rheoli gan ei Rheolau Sefydlog.

Mae'r rheolau hyn yn ystyried unrhyw ddarpariaethau perthnasol a nodir yn Neddf Llywodraeth Cymru 2006. Caiff y Pwyllgor Busnes, sy'n cael ei gadeirio gan y Llywydd, ddewis gwneud argymhellion ynglŷn â gweithdrefn y Senedd, gan gynnwys unrhyw gynigion ar gyfer adolygu'r Rheolau Sefydlog.

Rheolau Sefydlog (PDF 2.4MB)

Rheolau Sefydlog (fersiwn yn dangos newidiadau) (PDF 2.5MB)

Cod ar Wahanol Rolau a Chyfrifoldebau Aelodau Etholaeth ac Aelodau Rhanbarthol

Canllawiau'r Llywydd

Rôl y Llywydd yw'r pwysicaf yn Senedd Cymru ac mae'n adlewyrchu rolau Llefarwyr a Llywyddion mewn seneddau ledled y byd.

Canllawiau ar y modd priodol o gynnal busnes y Senedd

Cafodd y canllawiau ar y modd priodol o gynnal busnes y Senedd, a gyflwynwyd gan y Llywydd dan Reol Sefydlog 6.17, eu casglu a’u cytuno ar 04 Mehefin 2019 yn dilyn ymgynghoriad â’r Pwyllgor Busnes. Gall y Llywydd, mewn ymgynghoriad â’r Pwyllgor Busnes, ddiwygio’r canllawiau ar unrhyw adeg.

Canllawiau ar ddehongli a chymhwyso meini prawf derbyniadwyedd ar gyfer gwelliannau i Filiau Cyhoeddus

Cyhoeddwyd canllawiau ar ddehongli a chymhwyso meini prawf derbyniadwyedd ar gyfer gwelliannau i Filiau Cyhoeddus gan y Llywydd o dan Reol Sefydlog 6.17 ar 10 Mawrth 2026 yn dilyn ymgynghori â'r Pwyllgor Busnes.

Canllawiau ar ddehongli a chymhwyso meini prawf derbyniadwyedd ar gyfer gwelliannau i Filiau Cyhoeddus – Cyhoeddwyd gan y Llywydd o dan Reol Sefydlog 6.17 (PDF, 500kb)

Gosod busnes y Senedd a penderfyniadau o ran Ffurf Briodol

Ffurf Briodol Biliau Cyhoeddus (PDF, 179kb)
Ffurf Briodol Gwelliannau i Filiau Cyhoeddus (PDF, 211kb)

Biliau Cydgrynhoi

Gall aelod o’r Llywodraeth gyflwyno Bil Cydgrynhoi at ddibenion cydgrynhoi deddfwriaeth sylfaenol bresennol, is-ddeddfwriaeth a chyfraith gyffredin (Rheol Sefydlog 26C.2).

Canllaw i Filiau Cydgrynhoi

Canllawiau blaenorol

Roedd y canllawiau a ganlyn yn eu lle yn ystod y Cytundeb Cydweithio rhwng Llywodraeth Cymru a Plaid Cymru o fis Rhagfyr 2021 tan fis Mai 2024.

Canllawiau ychwanegol ar weithredu trafodion y Cyfarfod Llawn yn ystod y Cytundeb Cydweithio rhwng Llywodraeth Cymru a Phlaid Cymru (PDF, 154kb)

Aelodau o'r Senedd

Cod Ymddygiad a Rheolau a Chanllawiau Cysylltiedig ar gyfer Aelodau o'r Senedd

Rhaid i bob Aelod gydymffurfio â'r Cod Ymddygiad sy'n darparu'r agoredrwydd a'r atebolrwydd sydd eu hangen i atgyfnerthu fydd y cyhoedd yn uniondeb Aelodau o'r Senedd.

Rhagor o wybodaeth

Canllawiau Eraill

Mae'r canllawiau yma wedi cael eu paratoi i gynorthwyo Aelodau i ddeall gwahanol fathau o fusnes y Senedd.

Canllaw i fusnes cynnar y Cyfarfod Llawn ar ôl etholiad mis Mai 2026 (PDF, 183KB)

Efallai y bydd gennych ddiddordeb hefyd

Rhestr Termau

Os ydych yn newydd i Fusnes y Senedd a'r termau a ddefnyddir i ddisgrifio ei weithdrefnau ac allbynnau, ewch i'r adran cymorth

Bwrdd Taliadau

Bwrdd annibynnol yw’r Bwrdd Taliadau sy’n gyfrifol am sicrhau bod Aelodau Senedd Cymru yn cael y tâl a’r adnoddau priodol ac yn parhau i fod yn atebol i bobl Cymru

Comisiynydd Safonau

Mae Comisiynydd Safonau'r Senedd yn berson annibynnol a benodir gan Senedd Cymru i ddiogelu safonau, cynnal enw da’r sefydliad a mynd i’r afael â chwynion.