Rydym am glywed eich barn am Senedd TV. Cymerwch ran yn ein harolwg byr i’n helpu i wella’r gwasanaeth.
Beth yw Cyllideb Ddrafft Llywodraeth Cymru?
Cyhoeddwyd 17/11/2026   |   Diweddarwyd Ddiwethaf 17/11/2026
Crynodeb
Cynllun arfaethedig ar gyfer sut y bydd arian cyhoeddus yn cael ei wario yng Nghymru yw Cyllideb Ddrafft Llywodraeth Cymru. Dyma’r man cychwyn ar gyfer craffu a dadlau, gan helpu i lywio cyllid gwasanaethau cyhoeddus a blaenoriaethau sy’n effeithio ar bobl ar draws y wlad.
Beth yw Cyllideb Ddrafft Llywodraeth Cymru?
Bob hydref, mae Llywodraeth Cymru yn cyhoeddi ei chyllideb ddrafft. Mae’r gyllideb ddrafft yn nodi sut y mae’n bwriadu gwario arian cyhoeddus a chasglu trethi yng Nghymru dros y flwyddyn ariannol i ddod.
Meddyliwch amdani fel fersiwn gyntaf o gynllun gwariant. Mae’n dangos lle y gellid cyfeirio cyllid ar gyfer gwasanaethau a blaenoriaethau megis gofal iechyd, ysgolion, tai, trafnidiaeth a chymorth i gymunedau.
Mae cyhoeddi yn yr hydref yn rhoi cyfle i Aelodau o’r Senedd, pwyllgorau a rhanddeiliaid archwilio’r cynigion, gofyn cwestiynau ac awgrymu newidiadau.
Mae Llywodraeth Cymru yn ystyried yr adborth a gallai wneud newidiadau cyn cyhoeddi ei chyllideb derfynol ddechrau’r flwyddyn a ganlyn.
Mae’r Senedd yn craffu ar gyllideb Llywodraeth Cymru a’i chynlluniau trethiant a gwariant.
Beth mae’r gyllideb ddrafft yn ei gynnwys?
Mae’r gyllideb ddrafft yn nodi gwariant arfaethedig Llywodraeth Cymru ar draws ystod eang o feysydd, gan gynnwys:
Iechyd a gofal cymdeithasol
Addysg a sgiliau
Tai
Llywodraeth leol
Trafnidiaeth
Chwaraeon a diwylliant
Yr hinsawdd a rhaglenni amgylcheddol
Datblygu economaidd a chymorth i fusnesau
Pam mae’r Gyllideb Ddrafft yn bwysig?
Mae’r swm o arian a gynlluniwyd ar gyfer pob maes yn dangos yr hyn y mae Llywodraeth Cymru am ei flaenoriaethu yn ystod y flwyddyn i ddod.
Felly, gallai newidiadau yn y Gyllideb Ddrafft effeithio ar bethau sy’n bwysig yn eich bywyd o ddydd i ddydd. Pethau fel cyflwr ffyrdd lleol, y bws rydych yn dibynnu arno i fynd i’r gwaith neu’r coleg, y cymorth sydd ar gael yn ysgol eich plentyn, mynediad at wasanaethau gofal iechyd yn eich ardal, neu gyllid i fusnesau bach yn eich cymuned.
Mae’r Gyllideb Ddrafft yn gadael i bobl, sefydliadau a chymunedau weld sut y mae Llywodraeth Cymru yn bwriadu gwario arian cyhoeddus ac ymateb i’r cynlluniau.
Beth sy’n digwydd nesaf?
17 Tachwedd 2026 Bydd y Gyllideb Ddrafft yn cael ei gosod yn swyddogol gerbron y Senedd.
Tachwedd 2026 – Ionawr 2027 Bydd y Pwyllgor Cyllid yn craffu ar y Gyllideb Ddrafft yn fanwl ac yn cyhoeddi ei argymhellion mewn adroddiad. Bydd pwyllgorau eraill y Senedd hefyd yn edrych ar y Gyllideb Ddrafft ac yn cyhoeddi argymhellion.
18 Ionawr 2027 Dyddiad cau i’r holl bwyllgorau gyhoeddi eu hargymhellion.
19 Ionawr 2027 Bydd Aelodau o’r Senedd yn trafod y Gyllideb Ddrafft.
Bydd Llywodraeth Cymru yn ystyried yr adborth a’r argymhellion ac yn ymateb iddynt.
16 Chwefror 2027 Bydd Llywodraeth Cymru yn cyhoeddi’r Gyllideb Derfynol.
23 Chwefror 2027 Bydd Aelodau o’r Senedd yn trafod ac yna’n pleidleisio ynghylch a ddylid cymeradwyo'r Gyllideb Derfynol.
O ble y daw’r arian?
Mae’r rhan fwyaf o gyllid Llywodraeth Cymru yn dod gan Lywodraeth y DU drwy grant bloc Cymru. Mae Llywodraeth Cymru hefyd yn codi rhywfaint o arian yn uniongyrchol yng Nghymru drwy drethi datganoledig ac incwm arall.
Gyda’i gilydd, y ffynonellau hyn yw’r cyllid sydd ar gael i gefnogi gwasanaethau cyhoeddus a buddsoddiadau ar draws Cymru.
Beth sy’n digwydd os na chaiff y Gyllideb Derfynol ei phasio gan y Senedd?
Fel arfer, mae’r Senedd yn cymeradwyo Cyllideb Derfynol Llywodraeth Cymru drwy bleidleisio ar Gynnig y Gyllideb Flynyddol yn y Cyfarfod Llawn.
Os na fydd y gyllideb wedi’i chymeradwyo erbyn dechrau’r flwyddyn ariannol (fel arfer wythnos gyntaf mis Ebrill), caiff Llywodraeth Cymru a sefydliadau a ariennir yn uniongyrchol ganddi, gan gynnwys Comisiwn y Senedd, y Comisiwn Etholiadol ac Archwilio Cymru, barhau i weithredu drwy ddefnyddio 75% o gyllideb y flwyddyn flaenorol.
Os na fydd cyllideb wedi’i chymeradwyo o hyd erbyn diwedd mis Gorffennaf, bydd hyn yn cynyddu i 95% o gyllideb y flwyddyn flaenorol.
Nid oes dyddiad cau cyfreithiol i’r Senedd gymeradwyo Cynnig y Gyllideb Flynyddol, a gellir ei dderbyn ar unrhyw adeg yn ystod y flwyddyn ariannol.
Y Gyllideb Ddrafft yw'r cam cyntaf wrth benderfynu sut i wario biliynau o bunnoedd yng Nghymru.
Neu i gael rhagor o wybodaeth am y Gyllideb Ddrafft a phroses y gyllideb, edrychwch ar ganllaw Ymchwil y Senedd:
Edrych tua’r dyfodol a Chyllideb Ddrafft Llywodraeth Cymru ar gyfer 2027-28