Newidiadau i Etholiadau ac Aelodau'r Senedd

Dyma beth sydd angen i chi ei wybod:

• 96 o Aelodau: O'r etholiad ym mis Mai 2026, bydd gan y Senedd 96 o Aelodau yn hytrach na 60.
• System bleidleisio newydd: Bydd gan bawb sy’n 16+ un bleidlais nawr, gan ddewis plaid wleidyddol neu ymgeisydd annibynnol.
• Etholaethau newydd: Bydd gan Gymru 16 o etholaethau. Bydd pob etholaeth yn ethol chwe Aelod.
• Rheolau newydd: Rhaid i unrhyw un sy'n sefyll etholiad fyw yng Nghymru.

Ar y dudalen hon

↓ Faint o Aelodau fydd gan y Senedd?

↓ Sut mae'r system bleidleisio yn newid?

↓ Sut mae etholaethau'n newid?

↓ Cwestiynau cyffredin

Ers 25 mlynedd, mae nifer yr Aelodau yn y Senedd wedi aros yr un fath, er bod ganddi fwy o gyfrifoldebau erbyn hyn, fel pwerau deddfu llawn a’r gallu i newid rhai trethi yng Nghymru.

Bydd cael mwy o Aelodau yn helpu’r Senedd i wella’r ffordd mae’n archwili ac yn herio cynlluniau a gwariant Llywodraeth Cymru ar faterion pwysig megis ysbytai, ysgolion a thrafnidiaeth. Bydd hyn yn rhoi llais cryfach i'ch cymuned yn y penderfyniadau hyn.

Gyda 96 o Aelodau, mae nifer y cynrychiolwyr a fydd gennych chi yn y Senedd yn cyfateb i wledydd eraill o faint tebyg i Gymru - fel yr Alban sydd â 129 o Aelodau a Gogledd Iwerddon sydd â 90.

Beth sy'n newydd?

Bydd pleidleiswyr yn ethol 96 o Aelodau.

Bydd gennych chi chwe Aelod yn eich cynrychioli chi yn y Senedd.

Bydd yn rhaid i ymgeiswyr sy'n sefyll mewn etholiad fod yn byw yng Nghymru.

Os ydych chi dros 16 oed, gallwch chi bleidleisio yn etholiad y Senedd yn 2026. Byddwch chi’n cael un bleidlais i ddewis cynrychiolwyr ar gyfer eich cymuned yn y Senedd.

Enw’r system bleidleisio newydd yw’r 'system rhestr gyfrannol gaeedig'. Mae hyn yn golygu eich bod chi’n pleidleisio dros blaid wleidyddol neu ymgeisydd annibynnol, yn hytrach na phobl unigol.

Bydd y papur pleidleisio yn dangos y rhestr lawn o ymgeiswyr yn eich etholaeth, felly byddwch chi’n dal i allu gweld dros bwy rydych chi’n pleidleisio.

Os bydd plaid yn ennill digon o bleidleisiau, bydd yn ennill un neu fwy o seddi yn y Senedd. Os bydd ymgeisydd annibynnol yn ennill digon o bleidleisiau, bydd yn ennill sedd yn y Senedd.

Bydd seddau’n adlewyrchu canran y pleidleisiau y mae pob plaid neu ymgeisydd annibynnol yn ei chael.

Rhagor o wybodaeth: Sut bydd y system bleidleisio newydd yn gweithio ar gyfer etholiad nesaf y Senedd?

Beth sy'n newydd?

Bydd gennych chi un bleidlais a phapur pleidleisio i ddewis eich cynrychiolwyr yn y Senedd, yn hytrach na dwy bleidlais ar wahân fel mewn etholiadau blaenorol.

Pan fyddwch chi'n pleidleisio, byddwch chi'n dewis plaid wleidyddol neu ymgeisydd annibynnol i’ch cynrychioli.

O 2026 ymlaen, bydd etholiadau’r Senedd yn cael eu cynnal bob pedair blynedd.

Bydd gan bob etholaeth newydd chwe Aelod, sy’n golygu y bydd cyfanswm o 96 Aelod yn cael eu hethol i’r Senedd.

Creodd Comisiwn Ffiniau a Democratiaeth Cymru yr ardaloedd newydd drwy baru’r 32 etholaeth sydd gan Gymru ar gyfer Senedd y DU. Gwnaeth y Comisiwn hefyd ystyried ffiniau lleol, ffyrdd a chysylltiadau trafnidiaeth, a nodweddion naturiol fel afonydd a mynyddoedd.

Gallwch ddod o hyd i'ch etholaeth newydd drwy deipio eich cod post yn ein map i ddod o hyd i etholaethau

Etholaethau’r Senedd ar gyfer etholiad 2026:

• Bangor Conwy Môn
• Clwyd
• Fflint Wrecsam
• Gwynedd Maldwyn
• Ceredigion Penfro
• Sir Gaerfyrddin
• Gŵyr Abertawe
• Brycheiniog Tawe Nedd
• Afan Ogwr Rhondda
• Pontypridd Cynon Merthyr
• Blaenau Gwent Caerffili Rhymni
• Sir Fynwy Torfaen
• Casnewydd Islwyn
• Caerdydd Penarth
• Caerdydd Ffynnon Taf
• Pen-y-bont Bro Morgannwg

Comisiwn Ffiniau a Democratiaeth Cymru sy'n gyfrifol am greu ardaloedd yr etholaethau newydd. Cewch ragor o wybodaeth ar ei wefan.

Beth sy'n newydd?

Bydd gan Gymru 16 o etholaethau.

Bydd pob etholaeth yn ethol chwe Aelod o’r Senedd.

Mwy o gwestiynau cyffredin ›