Caiff yr etholiad nesaf yng Nghymru ei gynnal ar 7 Mai 2026. P'un a ydych chi'n pleidleisio am y tro cyntaf neu ddim ond eisiau deall beth sydd wedi newid ers yr etholiad diwethaf, bydd y canllaw cyflym hwn yn eich helpu i fod yn barod.
Dyma bum peth i'ch helpu i deimlo'n hyderus ac yn wybodus:
1. Mae gan Gymru ei senedd ei hun – sef Senedd Cymru
Y Senedd yw’r lle mae penderfyniadau'n cael eu gwneud am lawer o agweddau ar fywyd yng Nghymru, fel iechyd, addysg, tai, trafnidiaeth a'r amgylchedd.
Mae Aelodau’r Senedd yn chwarae rhan hanfodol wrth graffu ar gynlluniau a gwariant Llywodraeth Cymru, ac yn awgrymu gwelliannau i wneud pethau’n well i bawb yng Nghymru.
O 2026 ymlaen bydd gan y Senedd 96 o Aelodau, wedi'u hethol o bob cwr o Gymru i godi llais dros eu cymunedau.
Etholiad y Senedd yw eich cyfle i ddewis yr Aelodau hynny.
Dewch i gael gwybod mwy am sut mae’r Senedd yn gweithio a beth mae'n ei wneud.
2. Mae angen i chi fod wedi cofrestru i bleidleisio (ond dim ond 5 munud y mae'n ei gymryd)
Os ydych chi’n 16 oed neu'n hŷn ac yn byw yng Nghymru, fe allwch chi bleidleisio yn etholiad y Senedd 2026. Ond rhaid i chi gofrestru yn gyntaf.
Mae cofrestru ar-lein yn syml ac yn cymryd pum munud yn unig. Y dyddiad cau i gofrestru i bleidleisio’n bersonol yw 20 Ebrill.
Os na allwch gyrraedd gorsaf bleidleisio ar 7 Mai, gallwch gofrestru ymlaen llaw i bleidleisio drwy'r post, neu i ddewis rhywun rydych chi'n ymddiried ynddo i bleidleisio ar eich rhan (yr enw am hyn yw pleidlais drwy ddirprwy). Y dyddiad cau ar gyfer ceisiadau am bleidlais drwy ddirprwy a phost yw 21 Ebrill 2026.
Nid oes modd pleidleisio ar-lein.
Ydych chi'n gymwys i bleidleisio? Ewch i wefan y Comisiwn Etholiadol i gael rhagor o ganllawiau ar gofrestru i bleidleisio.
Mae pleidleisio – yn y cnawd, drwy'r post neu drwy ddirprwy – yn golygu bod gennych lais yn nyfodol Cymru.
3. Mae eich pleidlais chi yn bwysig
Rhaid i bob plaid wleidyddol ac ymgeisydd annibynnol sydd am gael eu hethol i'r Senedd gofrestru erbyn 9 Ebrill.
Bydd gan Gymru 16 etholaeth ar gyfer etholiad y Senedd ar 7 Mai 2026. Bydd pob un yn ethol chwe Aelod, gan roi chwe 'sedd' i bob etholaeth.
Gallwch weld pwy yw’r ymgeiswyr yn eich ardal chi a phenderfynu pwy fydd yn cael eich pleidlais drwy ymweld â gwefan y Comisiwn Etholiadol ar ôl y dyddiad yma.
Bydd pob plaid neu ymgeisydd annibynnol yn egluro beth mae'n sefyll drosto a pham mae am gael eich pleidlais chi. Fel arfer, bydd y wybodaeth hon ar eu gwefan, neu ar daflenni a phosteri yn eich ardal.
Ar ddiwrnod yr etholiad, bydd gennych chi un bleidlais i’w rhoi i blaid neu ymgeisydd annibynnol. Mae eich pleidlais chi yn bwysig. Chi sy’n penderfynu sut i fwrw eich pleidlais.
Ar ôl yr etholiad, bydd gan bawb yng Nghymru chwe Aelod o'r Senedd yn cynrychioli eu hardal. Gallwch gysylltu ag unrhyw un ohonynt am faterion yn eich ardal – does dim ots a wnaethoch chi bleidleisio drostyn nhw ai peidio.
4. Mae'r etholiad ar ddydd Iau 7 Mai
Os ydych chi'n mynd allan i bleidleisio, bydd eich cerdyn pleidleisio yn dweud wrthych chi ble mae angen i chi fynd i fwrw’ch pleidlais ar ddiwrnod yr etholiad – hon yw eich gorsaf bleidleisio. Byddwch yn pleidleisio mewn lle agos i’ch cartref, fel ysgol neu ganolfan gymunedol.
Bydd gorsafoedd pleidleisio ar agor o 07:00 tan 22:00 ar 7 Mai. Nid oes angen i chi fynd â'ch cerdyn pleidleisio nac unrhyw ddogfen adnabod gyda chi.
Pan fyddwch chi'n cyrraedd, bydd staff yr orsaf bleidleisio yn rhoi papur pleidleisio i chi, a gallwch fynd i fwth preifat i fwrw eich pleidlais Os nad ydych yn siŵr beth i'w wneud, neu os ydych chi angen unrhyw help, bydd staff yr orsaf bleidleisio yn hapus i’ch helpu.
Dyma enghraifft o bapur pleidleisio i roi syniad ichi o sut y bydd yn edrych ar y diwrnod.
Bydd gennych un bleidlais i ddewis plaid neu ymgeisydd annibynnol i’ch cynrychioli chi a’ch cymuned yn y Senedd.
Ar ôl i chi wneud eich dewis, rhowch eich papur yn y blwch pleidleisio.
Os hoffech chi gael rhagor o wybodaeth am yr hyn sy'n digwydd ar ddiwrnod yr etholiad, mae gwybodaeth ar wefan y Comisiwn Etholiadol neu darllenwch ein blog Beth sy'n digwydd mewn gorsaf bleidleisio?
5. Gallwch ymweld ag adeilad y Senedd – eich senedd chi yw hi
Mae adeilad y Senedd ym Mae Caerdydd ar agor drwy gydol y flwyddyn a bydd ar agor fel arfer yn ystod cyfnod yr etholiad. Mae mynediad am ddim.
Dewch i’n gweld ni ym Mae Caerdydd a mynd ar daith, ewch i’r ardal chwarae, gallwch weld yr arddangosfa ddiweddaraf, gwrando ar ddadl, neu fwynhau’r olygfa dros baned yn y caffi.
Mae rhywbeth yn digwydd bob amser – gallwch ddarganfod beth sy'n digwydd yn y Senedd.
Eich Cymru chi. Eich pleidlais chi. Gwnewch eich marc. Ewch i'n gwefan etholiad i ddysgu rhagor.
Gwybodaeth gyffredinol
Etholaethau newydd
System bleidleisio newydd
- Sut bydd y system bleidleisio newydd yn gweithio yn etholiad y Senedd yn 2026?
- Etholiad y Senedd 2026: Beth yw fformiwla D'Hondt a sut mae'n gweithio?
